Metabolik ve bariatrik cerrahi, obezite tedavisinde etkili yöntemlerden biri olmasına rağmen bazı hastalarda zaman içerisinde yeniden kilo alımı veya beklenen düzeyde kilo kaybının sağlanamaması görülebilmektedir. Bu durumda yeniden cerrahi müdahale gündeme gelebilirken, yoğun beslenme müdahaleleri de alternatif bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.

2026 yılında Obesity Surgery dergisinde yayımlanan bu çalışma; bariatrik cerrahi sonrasında yeniden kilo alan veya klinik yanıtı yetersiz kalan bireylerde revizyon/dönüşüm bariatrik cerrahisi, çok düşük kalorili ketojenik diyet ve zaman kısıtlı aralıklı orucun etkilerini karşılaştırmıştır.

Araştırmanın Amacı

Çalışmanın temel amacı, bariatrik cerrahi sonrasında yeniden kilo alımı yaşayan bireylerde üç farklı yaklaşımın;

• vücut ağırlığı ve antropometrik ölçümler,
• vücut kompozisyonu,
• glukoz ve insülin metabolizması,
• kan lipidleri,
• vitamin ve mineral düzeyleri,
• enerji ve besin ögesi alımı

üzerindeki etkilerini değerlendirmekti.

Çalışma Nasıl Yapıldı?

Araştırmaya toplam 56 bariatrik cerrahi hastası dahil edildi ve katılımcılar 14’er kişilik dört grupta değerlendirildi:

1. Dönüşüm/revizyon bariatrik cerrahisi (CBS)
2. Çok düşük kalorili ketojenik diyet (VLCKD)
3. Zaman kısıtlı aralıklı oruç (TRIF)
4. Kontrol grubu

Katılımcıların başlangıçta ve 6. haftanın sonunda vücut ağırlığı, bel-kalça ölçümleri, vücut kompozisyonu, glisemik ve lipid profilleri ile belirli vitamin ve mineral düzeyleri değerlendirildi. Beslenme kayıtlarından enerji ve besin ögesi alımları da analiz edildi. Cerrahi uygulanmayan katılımcılar VLCKD, TRIF ve kontrol gruplarına randomize edildi.

Temel Bulgular

Araştırmanın sonunda kilo kaybı açısından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulundu.

Raporda verilen toplam kilo kaybı ve fazla kilo kaybı yüzdeleri yaklaşık olarak:

• Revizyon cerrahisi: %9,07 toplam kilo kaybı / %28,5 fazla kilo kaybı
• Çok düşük kalorili ketojenik diyet: %9,12 / %31,85
• Zaman kısıtlı aralıklı oruç: %5,09 / %14,97
• Kontrol grubu: %0,97 / %3,40

olarak bildirildi. Gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı.

Dikkat çekici şekilde, çok düşük kalorili ketojenik diyet grubundaki kilo kaybı sonuçları kısa dönem takipte revizyon cerrahisi grubuna oldukça yakın düzeydeydi.

Metabolik Parametrelerde Ne Değişti?

Müdahaleler yalnızca vücut ağırlığını değil, metabolik göstergeleri de etkiledi.

Açlık insülini, HOMA-IR, HbA1c, total kolesterol, LDL kolesterol, trigliserit ve ürik asit düzeylerindeki değişimler gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdi.

Özellikle:

Çok düşük kalorili ketojenik diyet, glisemik parametrelerin iyileştirilmesinde daha belirgin bir etki gösterirken;

revizyon bariatrik cerrahisi, lipid profilinde daha avantajlı sonuçlarla ilişkilendirildi.

Beslenme Alışkanlıkları da Değişti

Müdahale uygulanan gruplarda günlük;

• enerji,
• karbonhidrat,
• yağ

alımının azaldığı görüldü.

Buna karşılık toplam enerji içerisindeki protein oranı yükseldi, enerji yoğunluğu yüksek besinlerin tüketim sıklığı azaldı ve daha sağlıklı besin tercihleri arttı.